Leestijd: 10 min.
duurzaam tandenpoetsen ongezondWe willen allemaal ons best doen voor een duurzamer huishouden, toch? In ons huis hebben we behoorlijk wat aanpassingen gedaan, waardoor we energie en afval besparen. Maar aan duurzaam tandenpoetsen doe ik niet. Tenminste, ik gebruik geen denttabs of zelfgemaakte zero waste tandpasta. Na een goed gesprek met tandarts Kim weet ik het zeker: voor mij is de minder eco keuze de meest duurzame keuze.

Wat is duurzaam tandenpoetsen?

Met duurzaam tandenpoetsen bedoel ik zero waste tandenpoetsen en poetsen met uitsluitend natuurlijke ingrediënten. Er komen steeds meer tandpasta’s op de markt die niet in plastic verpakkingen zitten of die zo min mogelijk afval achterlaten. Hierbij kun je denken aan zogenaamde denttabs, speciale ecologische tandpasta in poedervorm en zelfs recepten voor je eigen DIY tandpasta.

Ook worden elektrische tandenborstels weer vervangen door ouderwetse handtandenborstels, omdat deze worden gemaakt van (deels) biologisch afbreekbare materialen zoals bamboe en maiszetmeel.

Tandenpoetsen met natuurlijke ingrediënten en materialen. Dat klinkt toch juist hartstikke goed? Maar helaas zitten er (zoals altijd) twee kanten aan een verhaal…

milieubewust tandenpoetsen

Milieuvriendelijk poetsen niet goed?

Begrijp me niet verkeerd, ik ben helemaal voor een zero waste badkamer. Maar sommige alternatieven lijken mij niet de beste optie. Ik ben heel zuinig op mijn gebit. Helemaal nadat ik 10 jaar geleden een beugel en kaakoperatie heb gehad en daarmee echt een mooi gebit heb gekregen. Ik doe er alles aan om dat zo te houden. En dat lukt wat mij betreft niet met zero waste tandenpoetsen.

Voor dit artikel riep ik de hulp in van Kim. Ze is tandarts en werkt bij een tandartspraktijk in Noord-Holland. Heb je vragen aan haar? Stel ze dan aan mij en ik geef ze door. 

Over duurzame tandpasta

Bij duurzaam tandenpoetsen wordt vaak gedacht aan milieuvriendelijke tandpasta’s. Laten we daarom beginnen met even in te zoomen op de ingrediënten van een aantal populaire duurzame tandpasta’s die worden verkocht:

De tanden van de kleintjes was ik enthousiast aan het poetsen met de kindertandpasta van Jack ’n Jill. Onder andere verkrijgbaar bij Holland ’n Barret en Ekoplaza, dus dan zal het wel goed zijn, toch? Tot ik de tube aan Kim liet zien. Het fijne aan deze tandpasta vind ik dat het gemaakt is van uitsluitend natuurlijke ingrediënten. Het is dus geen probleem als de kleintjes de tandpasta doorslikken (wat ze regelmatig doen). Maar 1 van de ingrediënten is citroenzuur (Citric Acid). Een zuur dat je tandglazuur juist aantast, waardoor bacteriën sneller de kans krijgen om toe te slaan. Geen fijn ingrediënt voor een tandpasta en zeker niet voor een kindertandpasta.

De whitening tandpasta van Ben & Anna lijkt ook een milieuvriendelijke optie. Verkrijgbaar bij onder andere Etos in een aantrekkelijke verpakking, namelijk een glazen potje met mooi vormgegeven etiket. Geen plastic dus! Ook deze fabrikant promoot de tandpasta als duurzame tandpasta die ontwikkeld is door milieuexperts. Het bevat geen parabenen, microplastic en andere controversiële ingrediënten. Maar wat Kim wel opmerkt is de zoeten en zouten in deze tandpasta en de afwezigheid van fluoride (daarover later meer). Een combinatie die volgens Kim juist zorgt voor slijtage en gaatjes. Zij vindt dit daarom geen aanrader.

Ook populair onder eco warriors zijn de denttabs. Kleine witte tabletjes in een blikje die je voor het tanden poetsen moet stukbijten. Zodra het een beetje gaat schuimen kun je het gebruiken als tandpasta. Kim werpt 1 blik op de ingrediëntenlijst en schrikt meteen van 1 ingrediënt: Euganol. In de tandheelkundigepraktijk werd dit vroeger gebruikt, maar het is enorm giftig. Bij nader onderzoek blijkt dat hier een kruidnagelextract wordt bedoeld. Niet giftig gelukkig! Maar ook in deze tabletten is weer citroenzuur te vinden, waardoor ze volgens Kim toch niet zo geschikt zijn. Er zijn wel tandpastatabletten te vinden zonder citroenzuur, maar ik heb er nog geen gevonden met fluoride. Wat volgens menig tandarts toch echt aangeraden wordt.

DIY tandpasta

Dan heb je nog de DIY tandpasta’s. Op Pinterest zijn genoeg recepten voor zelfgemaakte tandpasta te vinden. Maar een eigen tandpasta maken die echt goed werkt is lastig, volgens Kim. Een goede tandpasta moet volgens tandartsen fluoride bevatten en dat is moeilijk te verwerken in een eigen mengseltje.

Kim had laatst een patiënt in de praktijk die zelf tandpasta had gemaakt van baking soda en honing. Baking soda is heel geschikt om koekjes mee te bakken. Een nachtje baking soda in de toiletpot laten weken doet wonderen tegen steengruis en je krijgt vetaanslag op de filters van je afzuigkap er ook heel goed mee weg. Maar je tanden poetsen met baking soda is niet aan te raden. Het is daarvoor veel te grof en zorgt juist voor slijtage van je tandglazuur. Zeker in combinatie met honing, wat in feite gewoon suiker is.

eco tandpasta review

Over duurzame tandenborstels

En hoe zit het dan met de bamboe tandenborstels? Kim raadt in haar praktijk altijd elektrisch tanden poetsen aan. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat je door te poetsen met een elektrische tandenborstel gewoon veel beter en efficiënter poetst. Je tanden worden schoner en je krijgt zo minder snel gaatjes en tandvleesproblemen.

Kim zegt hierover;

“Als je eens wist hoeveel plastic er in de praktijk doorheen gaat tijdens het behandelen van een gaatje of tandvleesbehandeling! Alleen al om die reden zou ik kiezen voor een elektrische tandenborstel.”

Nu zegt Kim er wel meteen bij dat ook tandartsen graag duurzamere producten in de praktijk zouden willen. Zelf gaat ze weleens het gesprek aan met leveranciers, maar tot nu toe zonder succes.

Er zijn ionische tandenborstels op de markt die niet op batterijen of elektriciteit werken. Helaas hebben deze eco-elektrische tandenborstels geen roterende borstelkop, waardoor het nog niet de gewenste werking heeft.

Wel wat goed nieuws: Er wordt hard gewerkt aan een elektrische tandenborstel van bamboe die werkt op kinetische energie. Deze duurzame elektrische tandenborstel krijgt wel een roterende borstel, dus dat lijkt de oplossing. Helaas is deze tandenborstel nog niet op de markt, maar dat lijkt slechts een kwestie van tijd.

En tot slot, wat kan Kim ons adviseren als het gaat om duurzaam flossen? Ze raadt ons houten tandenstokers aan. Dit soort tandenstokers komen goed uit de test. Deze tandenstokers van bamboe zijn biologisch afbreekbaar en worden aangeraden door tandartsen.

milieuvriendelijke mondverzorging
duurzame tandenstokers

Waarom fluoride?

Over fluoride gaan behoorlijk wat verhalen de ronde. Voor veel mensen is fluoride daarom een no go geworden, maar Kim benadrukt dat juist dit ingrediënt heel belangrijk is voor een goede tandpasta.

Fluoride is een spoorelement dat wordt toegevoegd aan onder andere tandpasta om tandbederf te voorkomen. Het komt van nature voor in bijvoorbeeld zeewater en grondwater, maar het komt ook voor in theeblaadjes.

Wat wordt er zoal gezegd over fluoride? Als je Google raadpleegt vliegen de meningen je om de oren. Zo lees je veel dat fluoride geen kwaad kan, maar melden tegenstanders dat deze bronnen andere belangen hebben en dus niet de waarheid spreken. Lastig! Twijfel je? Vraag dan even jouw eigen tandarts om advies.

Volgens veel mensen is fluoride kankerverwekkend, maar onderzoek toont aan dat dit niet waar is. Ook zijn er heuse complottheorieën die beweren dat fluoride aan ons drinkwater en mondhygiëne-producten wordt toegevoegd door de overheid, zodat we volgzamer worden en meer luisteren naar wat de overheid zegt. Best heftig toch?

Nog een veelgehoorde bewering is dat fluoride niet natuurlijk is, maar dat is niet waar. Fluoride komt in heel veel etenswaren voor, zij het in kleine hoeveelheden. Zelfs in ons brood.

Eén bewering is wel waar: Fluoride kan giftig zijn. Maar let op: Alleen bij excessief gebruik! Volgens Kim kun je gemakkelijk 2, 3, 4 of zelfs 5 keer per dag je tanden poetsen met een fluoride-houdende tandpasta. Zelf maakt ze graag de vergelijking met brood;

“Als je 10 broden achter elkaar eet is dat giftiger dan wanneer je een tube tandpasta met fluoride naar binnen werkt. Na 10 broden lig je in het ziekenhuis. Van de fluoride in een tube kindertandpasta heb je even buikpijn en diarree.”

 

Belangrijk is wel dat je de tandpasta dus zo veel mogelijk uitspuugt. Leer kleine kinderen daarom ook al zo vroeg mogelijk tussendoor de tandpasta uit te spugen.

Kim raadt ons vooral aan om met een nieuw product voor mondhygiëne eerst eens langs je tandarts te gaan. Daar kunnen ze je deskundig adviseren. En bedenk je dat je gebit je hele leven mee moet. Deze aarde ook, dat snap ik wel. Maar die is er niet bij geholpen als we straks allemaal met een slecht gebit rondlopen #justsaying

Wat gebruik ik?

Ik heb een elektrische tandenborstel met plastic opzetborstels. Ik heb weleens gehoord over biologisch afbreekbare opzetborstels en opzetstukken van bamboe. Maar ten eerste kan ik alleen een Amerikaanse fabrikant vinden en om nou een stel tandenborstels over te laten komen uit de VS lijkt me niet de meest duurzame optie. Ten tweede vraag ik me af in hoeverre de biologisch afbreekbare opzetstukken echt milieuvriendelijker zijn. Dus als iemand de gouden tip heeft, deel het alsjeblieft!

Mijn tanden poets ik met Parodontax. Simpelweg omdat ik geen enkele andere tandpasta kan verdragen. En er zitten geen microbeads in deze pasta, wat in veel andere reguliere tandpasta’s wel het geval is. Voor logeerpartijen heb ik een bamboe tandenborstel van het merk Humble Brush. Bij iedere verkochte tandenborstel gaat een deel van de opbrengst naar tandheelkundige zorg in ontwikkelingslanden.

De kinderen poetsen nog wel met een handtandenborstel. Ook van Humble Brush. Inmiddels zijn we geswitcht van Jack ’n Jill tandpasta naar gewone kindertandpasta van Prodent omdat we die hebben gekregen, maar we gaan nog op zoek naar een duurzamer alternatief dat we meer geschikt vinden.

duurzaam tandenpoetsen tandarts

We kunnen dus nog wel wat groene stappen maken op dit gebied, maar het is even zoeken naar wat het beste is voor het milieu en onze dierbare gebitten.

Na het schrijven van dit artikel heb ik het ter inzage ook even naar mijn eigen tandartspraktijk gestuurd. Daar kreeg ik de volgende reactie:

“Ik heb jouw artikel gelezen en ik ben het met Kim eens. Daarnaast vind ik dat in het algemeen alleen nadrukkelijk aandacht besteedt wordt door de media om mondwaters, tandenborstels, tandpasta’s te verkopen, terwijl de meerderheid van de gaatjes toch nog tussen de kiezen en tanden ontstaan.

Ik zou eerlijk gezegd niet weten of er een duurzaam floss draad zou zijn. Maar de tandenstoker kan de floss niet vervangen. De tandenstoker werkt heel goed tegen tandvlees ontstekingen wanneer het goed wordt gebruikt, maar bij de plekken waar de kiezen of tanden heel strak tegen elkaar zitten, daar gaat de tandenstoker geen tandplak mechanisch verwijderen (omdat het er onmogelijk tussen past).

Ik adviseer mijn klanten met veel aanleg voor gaatjes om te beginnen met het flossen en om na het poetsen de tanden niet na te spoelen, zodat de fluoride langer in de mond kan blijven intrekken. Vooral ’s avonds. Dat heeft te maken met het feit dat onze speeksel een bescherming is tegen bacteriële werking. Maar als wij gaan slapen, wordt de speekselproductie voor een groot deel van de avond op stop gezet. Dat is ook de reden waardoor iedereen die net wakker is een heel vieze adem heeft. Zodoende, zijn wij ’s avonds meer vatbaar voor gaatjesontwikkeling.” 

Wat vind jij van de duurzaam tandenpoetsen-hype? Waar maak jij je zorgen over? Of ben je er helemaal niet mee bezig?

Ik ben trouwens ook benieuwd of er experts meelezen en hier nog iets aan toe te voegen hebben of juist een heel andere mening hebben over duurzame mondverzorging. Laten jullie ook iets van je horen?

P.s. Wil je niets missen?

Meld je dan aan voor de nieuwsbrief en krijg direct toegang tot exclusieve winacties, kortingsacties en een kijkje achter de schermen.

12 REACTIES

  1. Wat een fijn en duidelijk artikel! Onze tandarts is er ook heel duidelijk over elektrisch poetsen en met fluor tandpasta. Ik vind paradontax heel fijn.

  2. Heel fijn artikel en helder uiteen gezet. Laat zien dat er nog genoeg mogelijkheden zijn in de toekomst voor fabricanten om ook dit proces wat milieuvriendelijker te maken maar goed om te weten om nu bij de gangbare tandpasta en tandenborstel te blijven. Ga ik toch maar weer een electrische tandenborstel aanschaffen.

    Liefs, Suus

    • Ja zo is dat. Het “probleem” ligt nu gewoon nog teveel bij de consument, terwijl er volgens mij al best wat aanpassingen gedaan kunnen worden door de fabrikanten.

  3. Kijk… Dit is een handig en leerzaam artikel! Dankjewel daarvoor!
    En wat bijzonder… Ik heb 11 jaar geleden ook een kaakoperatie gehad (en in die periode 3,5 jaar een beugel! 😱)

  4. Echt superfijn dit artikel! Ik houd me graag bezig met duurzame cosmetica en verzorgingsproducten, maar merk dat tandverzorging een van de dingen is waarmee ik niet echt durf te experimenteren. Producten zonder fluoride durf ik bijvoorbeeld niet aan, omdat ik juist altijd heb geleerd dat je fluoride nodig hebt om gaatjes te voorkomen. Heel fijn om eens te lezen hoe deskundigen hier tegenaan kijken! Dit bevestigt voor mij dat ik maar gewoon doorga met mijn niet-duurzame tandpasta met fluoride. Omdat ik op dit moment een beugel heb, kan ik niet elektrisch poetsen, dus heb ik ook een fijne bamboe tandenborstel liggen. Zodra de beugel eruit is, ga ik toch maar weer terug naar elektrisch poetsen.
    Dank je voor het heldere artikel!

    • Heel graag gedaan Romy! Het blijft lastig keuzes maken. waar doe je nu goed aan hè?
      Altijd goed om zelf op onderzoek uit te gaan en kiezen wat bij jou past en wat voor jou goed voelt.
      En zo heerlijk als straks je beugel eruit mag. Kan me dat gevoel nog heel goed herinneren!

  5. Nou sorry een tandarts die wel schrikt van eco tandenpasta en niet van de normale met fluoride? Heel geloofwaardig #not

    Fluoride tast juist het gebit aan! Genoeg wetenschappelijke artikelen die dit bevestigen en dat van het drinkwater klópt wel. Jammer, ben fan van je blog maar echt goede research kan ik dit niet noemen. Had dan minstens een bio of natuur tandarts ook gevraagd!!!!

    • Hey Stella,
      Ik had een (felle) reactie van jou wel verwacht.
      De reden dat ik dit artikel ben gaan schrijven is omdat ik steeds vaker vragen kreeg over welke verzorgingsproducten ik gebruik en met name welke tandpasta. Zelf twijfelde ik al een tijdje na een opmerking die mijn tandarts maakte.
      Daarom ben ik zelf vragen gaan stellen aan mensen waar ik vertrouwen in heb en die er zeker meer verstand van hebben dan ik (ik heb namelijk niet 6+ jaren in de schoolbanken gezeten hiervoor). Omdat er dus vaak om mijn mening wordt gevraagd, geef ik die nu openbaar op mijn blog.
      En het kan dat deze niet strookt met die van jou. Daar heb ik respect voor.
      Nee, uitgebreid wetenschappelijk onderzoek heb ik hiervoor niet gedaan. Dat is ook niet nodig, want dat hebben anderen al gedaan en het resultaat is uitgebreid te vinden op internet.
      Ik ben alleen zelf vragen gaan stellen. En zoals je misschien wel hebt kunnen lezen, spoor ik lezers aan hetzelfde te doen. Bij mensen waarin zij vertrouwen hebben.
      In jouw geval is dat de biologische tandarts. Voor mij niet.
      Wie weet zien we binnenkort een uitgebreid artikel daarover op jouw blog?

      • Ik ga hier geen fittie van maken. Gewoon een kritische noot bij je artikel, mag toch? Een mening van een bio tandarts had hier niet misstaan, that’s all I’m saying. Want nu ga je op basis van de ‘gewone’ tandarts er direct vanuit dat het niet klopt om zonder fluoride te poetsen. Ik wist niet dat je automatisch van die mening uit ging voor je artikel. Als je er een artikel over schrijft, onderzoek je toch alle meningen om dan daarna pas je conclusie te trekken? ✌🏻 Boeiend artikel: https://jessevandervelde.com/fluoride-nu-officieel-giftig-heeft-fluoride-bijwerkingen/

        Ps ik poets al een tijdje met baking soda als basis en mijn (niet bio overigens) tandarts heeft er geen problemen bij. Sterker nog, volgens hem gaat mijn gebit er juist op vooruit. Dus, gooi het kind niet met het badwater weg🤞🏻

        • Een kritische noot mag zeker. Ik vraag ook duidelijk onder het artikel naar meningen en ervaringen van anderen. Het is echter de toon die de muziek maakt.
          En je leest ook een beetje wat je wil lezen. Ik heb heus meerdere artikelen gelezen voor het schrijven van dit artikel. Maarrrr ik neem de informatie van mijn tandarts (en andere experts) voor waarheid aan. Zoals jij doet met die van jou. Ik kan nog heel veel mensen erbij halen en dan krijgen we nog meer meningen. Want dat is het tot nu toe. Er zijn nog te weinig goede studies gedaan om de ultieme waarheid te kunnen verkondigen. Dus tot die tijd doe ik het met de informatie waar ik iets mee kan. Feit blijft dat ik in dit artikel vertel welke keuzes ik heb gemaakt en waarop ik die keuzes heb gebaseerd.
          Ik waardeer het dat je mij misschien wil waarschuwen. Ik ga er helemaal vanuit dat je de beste bedoelingen hebt. Maar voel je alsjeblieft niet aangevallen. Ik doe het op mijn manier. En jij op die van jou.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here